Previous Sonraki
1 YILDA 2.5 MİLYON ÇOCUK İSHALDEN ÖLÜYOR Önemli sağlık sorunlarından ishal, çocuklarda aşırı su kaybına yol açarak ölüme neden oluyor. Dünyada her y...
81 İLDE BEREKET ORMANI Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirilen gönül elçileri projesi kapsamında 81 ilde ...
47 BİN ÖĞRETMEN İÇİN KADRO! TORBA YASA MECLİS'TEN GEÇTİ Kanunla, Milli Eğitim Bakanlığına 47 bin öğretmen kadrosu ihdas  ediliyor. Öğretmen unvanlı kadrolardan 35 ...
DAVUTOĞLU: KIDEMLE İLGİLİ ÖZEL BİR ÇALIŞMA YOK Başbakan Ahmet Davutoğlu TÜRK-İş ziyareti sonrasında açıklamalarda bulundu. TÜRK-İş'te yaptıkları görü...
KONUT SATIŞ İSTATİSTİKLERİ, ŞUBAT 2015 Türkiye’de 2015 Şubat ayında 95 021 konut satıldı Türkiye genelinde konut satışları 2015 Şubat a...
ENGELLİ VATANDAŞLARIN OYLARINI RAHAT KULLANABİLMELERİ İÇİN GEREKLİ ÖNLEMLER ALINDI -Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı engelli vatandaşların oylarını rahat kullanabilmeleri için gerekli ön...
TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ, MART 2015 Tüketici güven endeksi %5,4 azaldı Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbi...
DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ NELERDİR VE TEDAVİSİ Domuz gribi Türkiye'de can almaya devam ediyor. Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu domuz gribinden 30 kişinin...
BANKALARDAN ŞİMDİ DE 'TIRTIK' SÜRPRİZİ Bazı bankalar geçen yıl çıkan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yönetmeliğine karşın müşteril...
TÜRKİYE EN MUTSUZ ÜÇÜNCÜ ÜLKE OLDU ABD merkezli kamuoyu araştırma şirketi Gallup, bugün kutlanan “Birleşmiş Milletler Uluslararası Mutlu...
1 NİSAN 2015'TEN İTİBAREN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK Ev hizmetlerinde çalışanlar, 1 Nisan 2015’ten itibaren sigortalı yapılacak. Bu tarihten itibaren uygu...
YENİ UYGULAMA BAŞLIYOR! MAİLLERİNİZİ KONTROL EDİN Radikal yazarı Mehmet Bulut elektronik posta yoluyla yollanacak vergi borcunu tebliği konusunda uyardı: ...
İŞTE BEYNİ YAŞLANDIRAN 16 RİSK FAKTÖRÜ Üsküdar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ, beyin yaşlanmasına sebep olan risk faktörlerini...
İNSANLIĞI TEHDİT EDEN BÜYÜK TEHLİKE Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), dünyada giderek artan Obeziteyle mücadele amacıyla tüm...
ARALIK AYI İŞSİZLİK RAKAMLARI AÇIKLANDI Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2014 yılı Aralık döneminde 3 milyon 145 bin k...
TELEFON SAPIKLARI ŞİMDİ YANDI Bolu'da ankesörlü telefondan rastgele bir numara çeviren kişi karşısındaki kadını, "Canım nasılsın, seni ço...
ENGELSIZ BIR GÜN İÇIN '' YILIN EN DUYGUSAL SÜRPRIZI'' Samsung, İşitme Engelliler ve Aileleri Derneği ile ortaklaşa hayata geçirdiği “Duyan Eller” ...
UNICEF: SURİYE VE IRAK'TAKİ ÇATIŞMALARDAN 14 MİLYON ÇOCUK ETKİLENDİ NEW YORK/AMMAN, 12 Mart 2015 – UNICEF tarafındanbugün yapılan açıklamada, Suriye’nin tamamını v...
SEÇMEN LİSTELERİ ASKIYA ÇIKIYOR Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) açıkladığı seçim takvimi kapsamında, yurt içi ve yurt dışı seçmen listeleri ya...
5.5 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİREN AFTA SON 19 GÜN! Sosyal Güvenlik Uzmanı Resul Kurt, 11 Eylül 2014'ten önce Genel Sağlık Sigortası'na (GSS) tescili yapıldığı...
2000'DEN SONRA EMEKLİ OLANLAR DİKKAT NTV canlı yayınında soruları yanıtlayan Çalışma Bakanı Faruk Çelik kıdem tazminatı ile ilgili ''Çalışanları...
EMNİYETTE 'KADIN' İÇİN YENİ BİRİM KURULUYOR Adalet Bakanlığı Mağdur Hakları Daire Başkanlığı, kadına yönelik şiddete karşı çözüm önerileri de yer alan ...
KADINLARDA OBEZİTE VE ETKİLERİ SEMPOZYUMU DÜZENLENDİ Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun eşi Sare Davutoğlu, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam, Sağlık Ba...
E-TİCARET SİTELERİNE GÜVEN DAMGASI SİSTEMİ Kalkınma Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2015-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı'na göre, e...
2014 YILI İŞSİZLİK RAKAMLARI AÇIKLANDI TÜİK verilerine göre 2014 yılında işsizlik oranı yüzde 9,9 oldu. Türkiye'de işsiz sayısı 2014 yılında yı...
BAKAN İSLAM: KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN TAMAMEN ORTADAN KALDIRILMASI GEREKİYOR Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam, Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının...
İŞTEN AYRILAN KIDEM TAZMİNATI ALABİLECEK! Kıdem tazminatı konusunda mevcut işçilere iki seçenek sunulacak. Ya şimdiki işlerinden ayrılıncaya veya eme...
İSTATİSTİKLERLE KADIN, 2014 Türkiye nüfusunun %49,8’ini kadın nüfus oluşturdu Türkiye nüfusunun (77 695 904 kişi) %50,2&rsqu...
SAATLER NE ZAMAN İLERİ ALINACAK? Bakanlar Kurulu kararı doğrultusunda Mart ayının son haftasında 'yaz saati ' uygulaması başlıyor. 26 Ekim P...
BAKAN İSLAM DÜNYA KADINLAR GÜNÜ KUTLAMA PROGRAMI'NA KATILDI Ankara Büyükşehir Belediyesince 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Sheraton Otel'de düzenlenen Dünya Ka...
		 FİLİNTA'DA KADINA ŞİDDET MESAJI TRT'de ekrana gelen Osmanlı polisiye dizisi Filinta, bu akşam heyecanlı sahneleriyle izleyicilerle buluştu....
KİRAYA VEREN, KOMŞUDAN DA SORUMLU Gediz Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin düzenlediği bilimsel toplantılar 'Kira Hukuku Sempozyumu' ile devam ...
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI İLE DİYANET’TEN DEV ADIM Diyanet İşleri Başkanlığı merkez binasında gerçekleştirilen imza töreninde konuşan Gençlik ve Spor Bakanı A...
BU NUMARADAN GELEN ARAMAYI AÇAN YANDI! Şikayetvar’ın haberine göre, dolandırıcıların çeşitli oyunlarına bir yenisi daha eklendi. 0888222200*...
ŞUBAT 2015 AÇLIK ve YOKSULLUK SINIRI Dört kişilik ailenin açlık sınırı 1.308 tl, yoksulluk sınırı 4.259 tl Dökümana ulaşmak için tıklayınız....
TELEFONUNUZ ÇALINDIĞINDA İLK YAPMANIZ GEREKEN Cep telefonları hırsızlar tarafından çalınan veya kaybeden vatandaşların ilk yapması gerekenler; BTK İ...
ABD'NİN UTANÇ KUTUSU İlk kez ABD'nin Indiana eyaletinde hayata geçirilmesi beklenen uygulama kapsamında anne ve babaların kimliğ...
KIDEM FONU ESKİYE SEÇMELİ YENİYE ZORUNLU OLACAK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’le görevini tamamlamasına yaklaşık 2 ay kala Kıdem tazm...
SİGARANIN YASAKLANDIĞI YENİ AÇIK HAVA SAHALARI Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, tütün kullanımına bağlı hastalık ve ölümleri azaltmak amacı...
MUTLU AİLENİN BASİT SIRLARI Bir toplumda değerlerin sarsılması veya yozlaşması bireylerin sağlıklı gelişimini olumsuz etkiler... B...
2000'DEN SONRA EMEKLİ OLANA MÜJDE Akşam Gazetesi Yazarı Okan Güray Bülbül'den 2000 yılından sonra emekli olanlara müjde olacak bir yazı geldi...
KİRA GELİRİ BEYANI 1 MART'TA BAŞLIYOR! 1 Mart’ta başlayacak kira geliri beyanı 25 Mart’ta sona erecek. Beyan dönemi gelmeden konuya di...
İDARİ PARA CEZALARI     01/01/2015 TARİHİNDEN İTİBAREN UYGULANACAK İDARİ PARA CEZALARI     854 Say...
BTK'DAN UYUŞTURUCU İLE MÜCADELE HATTI 191'E ONAY Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Elvan, BTK 191 kısa numarasının Sağlık Bakanlığı’na Uyuştu...
İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ, KASIM 2014 İşsizlik oranı %10,7 seviyesinde gerçekleşti Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz s...
İKİNCİ FIRSAT TANINDI! 30 NİSANA KADAR BAŞVURUN Başvuru süresi aralık ayında sona eren vergi borçlarının yeniden yapılandırılmasında, borçlu olunan her ver...
10.5 MİLYON EMEKLİYİ UMUTLANDIRAN HABER Emeklilerin gündeminden 'zam' konusu düşmüyor. Enflasyona endeksli zam sisteminden şikayetçi olan SSK ve Ba...
EVLENDİRME YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK MADDE 1 – 10/7/1985 tarihli ve 85/9747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Evlendirme...
60 BİN SAHTE SİGORTALI DENETİME TAKILDI Emekliliğine az kalmış veya sağlık sigortasından yararlanmak isteyenlerin sahte sigortalı olarak gösterilme...
YURT İÇİ ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ, OCAK 2015 Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık %0,33 arttı Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2015 yılı Oc...
ANKA ÇOCUK DESTEK PROGRAMI'NIN TANITIMI YAPILDI Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam, suça sürüklenen ve suçun mağduru çocuklara yönelik gelişti...
TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ, OCAK 2015 TÜFE’de (2003=100) 2015 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %1,10, bir önceki yılın Aralık ayına gör...
ENFLASYON 19 AYIN EN DÜŞÜĞÜNDE! TÜİK Ocak ayı enflasyon verilerini açıkladı. Açıklanan rakamlara göre TÜFE aylık bazda yüzde 1,10, yıllık b...
EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ, OCAK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti v...
KIDEM TAZMİNATINDA 'HAK KAYBI'NA DİKKAT Eylem planının en önemli maddelerinden birisi ise kıdem tazminatı. Toplantıda, Çalışma Bakanı Faruk Çelik&r...
OCAK 2015 AÇLIK ve YOKSULLUK SINIRI 2015 Ocak ayı itibariyle;  Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için ya...
EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ, OCAK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti v...
YEŞİLAY DÜNYAYI BAĞIMLILIKTAN KURTARACAK Alkol, tütün, madde bağımlılığı gibi konularda yürüttüğü çalışmalarla önemli bir toplumsal görevi yerine ge...
TÜRKİYE'NİN NÜFUSU AÇIKLANDI Türkiye nüfusu, 2014'te bir önceki yıla göre 1 milyon 28 bin 40 kişi artarak 77 milyon 695 bin 904 kişi old...
YARIM GÜN ÇALIŞANA 961 TL İKİNCİ MAAŞ! Habertürk'ün haberine göre, Doğum yapan kadınlara ilk çocukta 2 ay, ikincisinde 4 ay, üçüncüsünde 6 ay süre...
MAKALE
Alıntı Yazılar
Previous Sonraki
AİLE KURUMU: SORUNUN VE ÇÖZÜMÜN KAYNAĞI AİLE KURUMU: SORUNUN VE ÇÖZÜMÜN KAYNAĞI Bizim yuvamız, ocağımız, dara düştüğümüzde sığındığımız limanımız, ilk terbiye aldığımız yer ailedir. Toplumsal direncimizin merkezi, güc...
0-6 YAŞ EĞİTİMİ ÜNİVERSİTE EĞİTİMİNDEN DAHA ÖNEMLİ 0-6 YAŞ EĞİTİMİ ÜNİVERSİTE EĞİTİMİNDEN DAHA ÖNEMLİ Montessori, son yıllarda ülkemizde adını sıkça duymaya başladığımız bir eğitim metodu. Amerika’da faaliyet gösteren 6 Montessori ok...
MASALSIZ ÇOCUKLAR MASALSIZ ÇOCUKLAR Size masal mı anlatayım çocuklar! Hiç duymadığınız, aşinası olmadığınız masallardan mı söz edeyim size, yoksa kulaklarınıza ninni mi fısı...
YOKSULLUK SOĞUKTUR YOKSULLUK SOĞUKTUR UNICEF tarafından yayınlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2001” raporuna göre "Yoksulluğun pençeleri bir aileye uzandığında, bu...
İLK MİLLÎ EĞİTİM KONGRESİ: MEDENİYET UFKU VE YOLCULUĞU İLK MİLLÎ EĞİTİM KONGRESİ: MEDENİYET UFKU VE YOLCULUĞU Antalya’da ilk defa büyük bir Millî Eğitim Kongresi düzenleniyor. Başta Bakan Nabi Avcı olmak üzere, Müsteşar Yusuf Tekin’in ...
EĞİTİM VE AHLÂK ŞURASI EĞİTİM VE AHLÂK ŞURASI Eğitim-Bir-Sen ve Türkiye Yazarlar Birliği, ortaklaşa olarak Ankara’da 21-23 Kasım 2014 tarihlerinde  3. Ahlâk Şûrası düzenlediler....
SGK SSK TC KİMLİK NO İLE HİZMET DÖKÜMÜ SORGULAMA SGK SSK TC KİMLİK NO İLE HİZMET DÖKÜMÜ SORGULAMA SSK sorgulama ve SGK sorgulama işlemlerinizi burada ki bilgiler ile kolayca yapabilirsiniz. TC kimlik no ile SGK-SSK Hizmet dökümü sorgul...
ETNİK BAKIŞIN BOSNA ÇIKMAZI: ‘BOSNA’DA EGEMENLİK SORUNU’ ETNİK BAKIŞIN BOSNA ÇIKMAZI: ‘BOSNA’DA EGEMENLİK SORUNU’ 1.Herkes 'azınlık' olunca ortak akıl oluşmuyor Eski Yugoslavya’da Bosna-Hersek Özerk Cumhuriyeti yapısına rağmen Boşnaklar &lsq...
ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLARA DEVLETİN REVA GÖRDÜĞÜ 'ÜSTÜN' İHMAL ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLARA DEVLETİN REVA GÖRDÜĞÜ 'ÜSTÜN' İHMAL Bazı konular kendisini her daim başköşeye taşıma kabiliyetine sahip. Bu tür konular genellikle incir çekirdeğini doldurmaz konular oluyor...
SOMA FACIASI VE ÂKILE SIGORTASI SOMA FACIASI VE ÂKILE SIGORTASI Ölenlerin yakınları açısından bir kişinin ölmesiyle iki yüz kişinin ölmesi arasında fark yok. Bir tek kişi ölseydi de yakınları aynı acıy...
İŞPORTA İŞPORTA Farkında mısınız bilmiyorum ama şu satırları okuyanlar biraz dikkat ederse göreceklerdir: İstanbul'da 'Suriçi'nde işportacı kalmadı. İşpo...
DÜŞLER VE UMUTLAR/ HIRSIZLIK FELSEFESİ DÜŞLER VE UMUTLAR/ HIRSIZLIK FELSEFESİ ... İngiliz yazar Charles Dickens''in 1838 yılında yayınladığı, defalarca sinemaya uyarlanan, en son 2005 yılında Roman Polanski tara...
ÇALIŞMADAN EMEKLİ OLMANIN 5 ŞARTI! ÇALIŞMADAN EMEKLİ OLMANIN 5 ŞARTI! İsteğe bağlı sigortalılık zorunluluk prensibinden tamamen farklı olarak işleyen bir sigortalılıktır. Zorunlu olarak sigortalı olması ...
ŞOK İDDİA: 50 YIL SONRA BÖCEK YİYECEĞİZ ŞOK İDDİA: 50 YIL SONRA BÖCEK YİYECEĞİZ Dünyada yenilebilir bin 500 böcek türü bulunduğunu söyleyen Prof. Dr. Bayram, gelecekte savaşların petrolden değil su ve gıda nedeniyle ç...
50'DEN AZ ÇALIŞANI OLAN İŞYERLERİ 1 OCAK 2014'E HAZIR MI 50'DEN AZ ÇALIŞANI OLAN İŞYERLERİ 1 OCAK 2014'E HAZIR MI Doç.Dr. Sayım Yorgun 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, işçi sayısı ne olursa olsun tüm işyerlerini kapsamına alan ve işçi s...
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA TÜM BİLİNMEYENLER İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA TÜM BİLİNMEYENLER Kocaeli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sayım Yo...
MAHALLENİN MAHALLE BASKISINA DÖNÜŞ ÖYKÜSÜ MAHALLENİN MAHALLE BASKISINA DÖNÜŞ ÖYKÜSÜ MAHALLE BASKISI Prof. Dr. Recep BOZLAĞAN Batan güneşin renkleri gibi solmaya yüz tutan bir değerler manzumesiydi mahalle. ...
ŞEHİR DÜŞTÜ, DEMEDEN ÖNCE ŞEHİR DÜŞTÜ, DEMEDEN ÖNCE   Mahmut Çetin Bizanslı tarihçi Yeorgios Francis, İstanbul’un fethi için yazdığı kitabının adını ‘Şehir Düştü!&...
YAŞLILAR İÇİN DÖNÜŞSÜN KENTLER YAŞLILAR İÇİN DÖNÜŞSÜN KENTLER Cihan AKTAŞ "Ortalık insan yüzü görmek için süpermarketlere gidip hiçbir şey almadan çıkan ama bu arada birileriyle iki cümle kurabil...
İŞ BULDURAN ÖZGEÇMİŞ HAZIRLAMANIN PÜF NOKTALARI! İŞ BULDURAN ÖZGEÇMİŞ HAZIRLAMANIN PÜF NOKTALARI! 'İnsan Kaynakları' eki veren birçok gazetenin en çok işlediği konuların başında özgeçmiş (CV) hazırlama teknikleri geliyor. Deyim yerinde...
İYİ BİR ARAŞTIRMA OLUMSUZ SONUÇ İYİ BİR ARAŞTIRMA OLUMSUZ SONUÇ Aile ve Sosyal Politikalar bakanlığının 10 milyon 578 bin hanede 2011 yılında yüz yüze yaptırdığı Türkiye Aile Yapısı Araştırması TAYA'nı...
AÇLIK SINIRI VE ASGARİ ÜCRET AÇLIK SINIRI VE ASGARİ ÜCRET Abdülkadir Özkan Her ay açlık ve yoksulluk sınırını gösteren rakamlar açıklanıyor. İşçi sendikaları konfederasyonları bu işin öncülüğ...
İŞ GÜVENLİĞİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR İŞ GÜVENLİĞİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR Hüseyin GÖKÇE   ANKARA - Bir kişi dahi çalıştıran işyerlerinin, iş güvenliği ve sağlığı önlemleri almasını öngören 6331 sayılı İş Sağ...
TÜKETİM KÖLELİĞİNDEN “KARA CUMA’YA” TÜKETİM KÖLELİĞİNDEN “KARA CUMA’YA” Fevzi Öztürk/ Dünya Bülteni Modern zamanların en büyük hastalığı “tüketim köleliği” gün geçtikçe modern bireyi biraz daha...
İSLAM, KAPİTALİZMİN YEDEK PARÇASI DEĞİLDİR İSLAM, KAPİTALİZMİN YEDEK PARÇASI DEĞİLDİR Muhammed Amara Batılılar ekonomik krizden kurtulmak için faizsiz İslami bankacılık sistemini istiyor ama kapitalizmin felsefesine ve...
REFAH DEVLETİ VE REFAH REFAH DEVLETİ VE REFAH ATILLA YAYLA  1800'den 2000'e dünya kişi başına geliri 8 kat arttı. Nüfus 1 milyardan 7 milyara yükseldi. Dünya iki asır içinde yakla...
AVRUPA'DA İŞSİZLİK VE AVRUPA'DA İŞSİZLİK VE "YENİ UMUT YOLCULARI" Sinan Özdemir / Dünya Bülteni - Brüksel   İMF, Avro Bölgesi GSMH'sının gelecek yıl (-0,2)'den (+0,7)'ye yükseleceğini öngörüyor. Büyü...
NOBEL’İN GÖLGESİNDE ‘SOSYAL BARIŞ’ NOBEL’İN GÖLGESİNDE ‘SOSYAL BARIŞ’ Sinan Özdemir/ Dünya Bülteni - Brüksel Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanları Perşembe ve Cuma günü bir araya gelerek,  Nobel ba...
KÜRESELLEŞEN DÜNYADA GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK KÜRESELLEŞEN DÜNYADA GELİR DAĞILIMI VE YOKSULLUK Fevzi Öztürk/ Dünya Bülteni Dünyanın en büyük ve en önemli sorunlarından biri de adaletsiz ge...

KİTAP
Previous Sonraki
ŞEHİR, MEKAN, MEYDAN ŞEHİR, MEKAN, MEYDAN Medeniyetlerin kendi yaşam biçimleri ile uygarlık seviyelerini yansıtan en karmaşık ve kapsamlı yapı olan şehrin mekânlarını, sosyal, kül...
KAMUSAL ALAN VE TOPLUM KAMUSAL ALAN VE TOPLUM İnsan birey olmanın ötesinde çevresini oluşturan toplumsal ve fiziksel ögerlerle birlikte sosoyla bir varlıktır. Birey, sosyo-kültürel ya...
ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNCELER - 1 ŞEHİR ÜZERİNE DÜŞÜNCELER - 1 Şehre ve onun mekanlarına olabildiğince farklı gözle bakmayı hedefleyen bu çalışma aynı zamanda şehirle ruh dünyası arasında da bir irtib...
SÜRDÜREBİLİR BİR ŞEHİR İÇİN KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRDÜREBİLİR BİR ŞEHİR İÇİN KENTSEL DÖNÜŞÜM Kentsel dönüşüm Türkiye’de ve dünyada akademisyenlerin, kent plancılarının, mimarların ve yerel yöneticilerin uzun süreden beri gün...
KENTLEŞME VE SOSYAL POLİTİKALAR KENTLEŞME VE SOSYAL POLİTİKALAR "Kentleşme ve Sosyal Politikalar" atölyesi, en temelde hem kente hem de sakinlerine dair bir sosyal politika düşünüşü geliştirme çabası o...
BOSNA’DA EGEMENLİK SORUNU-DAYTON ANLAŞMASI BOSNA’DA EGEMENLİK SORUNU-DAYTON ANLAŞMASI Esat Ertaç Erbesler’in kitabı ‘Bosna’da Egemenlik Sorunu-Dayton Anlaşması’ Esat Ertaç Erbesler’in kalem...
KÜRESELLEŞEN DÜNYADA ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA KÜRESELLEŞEN DÜNYADA ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA Sakarya Yayıncılık tarafından Ocak 2013 tarihinde basılan kitabın editörlüğünü Prof. Dr. Ali Seyyar ile Yrd. Doç. Dr. Cihan Selek Öz üstl...
AH YAŞLILIK “Hayatın her döneminin keyifli ve zor yanları var. Çok yönlü gerileme ve kayıplara denk gelen yaşlılık döneminin zorlukları, çoğu k...
KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE REFAH DEVLETİ Refah devleti ile ilgili bu kitap 2004 yılında İTO tarafından yayınlandığında, alanındaki ilk çalışmalardan bir tanesi özelliğini taşımak...
İŞSİZLİK SORUNUNUN ÇÖZÜMÜNDE KOBİ'LERİN DESTEKLENMESİ Şurası muhakkaktır ki, küçük ve orta ölçekli işletmelerle ilgili konular çok geniştir ve bu çalışmanın kapsamını hayli aşmaktadır. Bu kit...
KOBİL’ERDE ESNEK ÇALIŞMA John Maynard Keynes, bundan yaklaşık 75 yıl önce bir öngörüde bulunmuş ve torununun yaşayacağı gelecek zamanda, çalışma sürelerinin günlü...
AB’YE UYUM SÜRECİNDE GENÇ İŞSİZLİĞİ AB’YE UYUM SÜRECİNDE GENÇ İŞSİZLİĞİ Sahip oldukları biyolojik, sosyolojik ve yapısal özellikleri bakımından toplumların “en dinamik” ve “yatırım yapıl...
DÜNDEN BUGÜNE İSTANBUL’DA ULAŞIM DÜNDEN BUGÜNE İSTANBUL’DA ULAŞIM M.Ö. 7000’li yıllara dayandırılan ulaştırma olgusu, ekonomik, sosyal, siyasal, kültürel, çevresel ve hatta as...
Sosyal Politika Sosyal Politika Abdülkadir Şenkal, istanbul: Alfa Yayınları, 2005, 606 s. Hiç şüphesiz küreselleşmeden en çok etkilenen ...
Kimlik Yanılsaması Jean-François Bayart, istanbul: Metis, 1999, 272 s.   Bugün Eski Yugoslavya'dan Orta Afrika'ya, Hindistan'dan Türkiye ya da Cezay...
Ağlayan Dağ Susan Nehir,   Ayşegül Devecioğlu istanbul: Metis 2007, 264 s.   Metis Yayınları'ndan çıkan ikinci romanı de gerçekle yalanın iç içe geçti...
Türkiye'de Çingene Olmak   Mustafa Aksu, istanbul: Kesit Yayınları, 2006, 135 s.   Çingenelerle ilgili şimdiye kadar birçok kitap yazıldı. Ama hiçbiri...
Osmanlı İmparatorluğu'nda Çingeneler Vesselin Popov ve Elena Marushiakova, istanbul: Homer Yayınları, 2006, 112 s.   Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa kanadı Balkanlar...
Ameleden İşçiye   Ahmet Makal, istanbul: iletişim, 2007, 404 s.   Erken Cumhuriyet döneminin emek tarihine ilişkin gelişmelerini çeşitli yanl...
Dünyanın Zenginliği, Ulusların Fakirliği   Daniel Cohen, çev. Dilek Hattatoğlu, istanbul: iletişim, 2000, 139 s.   Küreselleşme, bugün pek çok şeyi açıklamakta kullan...
Tuhaf Zamanlar   Eric Hobsbawm istanbul: iletişim, 2006, 549 s.   20. yüzyıl tarihini diğerasırlarınkinden I ayıran en önemli izler; dünya s...
Yersiz Yurtsuz   Edward W. Said, çev., istanbul: iletişim, 2003, 440 s.   Yersiz Yurtsuz, 2003 yılında yitirdiğimiz Edward W. Said'in çocukl...
Avrasyalı Olmak Banu AVAR, istanbul:Truva Yayınları, 2007   TRT ve BBC başta olmak üzere birçok önemli kuruluşta çalışarak 60'dan fazla ülkeyi zi...
Çocuk ve Aile Sorunlarının Terapi ile Tedavisi Fatih Kılıçarslan, Ankara: Nobel Yayıncılık, 2006.   içinde yaşadığımız toplumda sağlık, eğitim ve sosyal hizmet uygulamalarında ...
Global İşletme, Yerel Emek: Türkiye'de İşçiler ve Modern Fabrika Nadir Suğur ve Theo Nichols, istanbul: iletişim, 2000, 271 s.   Küreselleşme sürecinin temel paradoksularından biri; sermaye küre...
Sosyal Adalet ve Şehir David Harvey, çev. Mehmet Moralı, istanbul: Metis Yayınları, 2. baskı, 2006, 292 s.   Sosyal Adalet ve Şehir, mekân çalışmalarınd...
İstanbul'da"Soylulaştırma": Eski Kentin Yeni Sahipleri   Der. David Behar ve Tolga islam, istanbul Bilgi Ünviversitesi Yayınları, 2006, 221 s.   Soylulaştırma veya eski tabiriyle m...
Yerinden Yönetim ve Siyaset   Ruşen Keleş, istanbul: Cem Yayınevi, 5. baskı, 1992, 560 s.   Yerinden Yönetim ve Siyaset adlı yapıtta, demokratik yaşamın ...
Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediye Kanunu   Sadettin Doğanyiğit, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 1198   Yerel yönetimlerin çevre sorunları, çarpık kentleşme, altyapı ve tra...
Refah Devletinin Krizi   Pierre Rosanvallon, çev. Burcu Şahinli, Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2004, 158 s.   Rosanvallon, bu çalışmasınd...
Cumhuriyet Türkiye'sinde Sosyal Güvenlik ve Sosyal Politikalar Nadir Özbek, istanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2006, 431 s.   Emeklilik Gözetim Merkezi'nin desteğiyle Tarih Vakfı tarafından...
Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar: Reform Der. Hüseyin Özgür ve Muhammet Kösecik, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2005, 712 s.   Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar: Refo...
Kapak Dosyası

Osmanlı Sosyal Devlet Anlayışı

Osmanlı iktisadi ve toplumsal sistemi, Selçuklu dönemini de içine alan bin yıllık bir süre içinde klasik (nizâm-ı kadîm) ve yenileşme (nizâm-ı cedîd) dönemleri halinde ele alınabilir. Birinci dönem XI- XVIII. yüzyılları, ikinci dönem XIX-XX. yüzyılları içine almaktadır.

Türkler Müslüman olurken islam ilkelerinin, eski geleneklerle çatışma problemi ortaya çıkmıştır. Bunların başında aşiret zihniyeti gelir. Asabiyet dediğimiz kabile bağlılığı arkaik toplumların önemli bir gücüdür. Fakat bu, islam'ın siyasi birlik anlayışıyla çelişir. Sonuçta devletin daha başlarda birkaç parçaya bölünmesini esas alan eski Türk aşiret zihniyetinin yerini tamamen merkezî-üniter bir devlet anlayışı, "nizam-ı âlem" için "vahdet" ülküsü almıştır.

İslamlaşma süreci içinde öncelikle merkezî bir devlet oluşturulmuştur. Ancak bu merkezîlik idari anlamda değil 'ideolojik' anlamdadır. XI. yüzyılın başlarında Büyük Selçukluların başlattıkları bu çabalar Anadolu Selçuklu sultanı II. Süleyman Şâh (1192-1204) tarafından, ülkenin şehzadeler arasında paylaşılması geleneğine son verilerek, kurallaştırılmış ve Sultan Fatih (1451-1481) eski Türk aşiret aristokrasisini tamamen bertaraf ederek devşirme sistemini yerleştirmiş ve böylece siyasi birlik süreci tamamlanmıştır. Osmanlı Devleti bölünmeci eğilimleri sistemli bir şekilde engelleyerek merkezî bir dünya devleti haline gelmiş ve soy asılzadeliği ve aşiretçilik bertaraf edilmeden büyük devlet olunamayacağını ispatlamıştır.

XVI. yüzyıl başlarından itibaren ticari kapitalizm safhasına giren Avrupa, ihtiyaç duyduğu merkezî devletin somut örneğini karşısında bulmuştu. Bu yüzden birçok Batılı gözlemci Osmanlı sisteminin özelliklerini öğrenmek ve öğretmekle görevlendirilmişti.

İktidarın bölünmemesi ilkesi devlete rakip iktisadi güçlerin belirmesini engellemiştir. Toprakta ilke olarak devlet mülkiyeti kabul edilmiş, sanayi ve ticaret kesimlerinde de servet ve mülkiyetin belli ellerde toplanması ve aşırı zenginleşme yani toprak aristokrasisi ile burjuvazinin oluşması engellenmiştir.
 
Sistem adalet idealini hareket noktası olarak alır. Bu yüzden devletin hayatiyetini sürdürebilmesi için gerekli olan gelirlerini artırma politikası adalete dayanmalıdır. Bu yaklaşım, antik iran'dan beri önemli bir kültür unsurunu oluşturan adalet dairesinin esasıdır. Nasıl, özellikle Aydınlanma Çağından itibaren, Batı'da toplumun işleyişine tabiat örnek alınmışsa geleneksel islam toplumlarında da adalet ilkesi ön plana çıkarılmıştır.
Adaletin bir başka yönü sosyal refahtır. Eski Türk iktisadi ve sosyal geleneklerinden bir tanesi de halkın refahının sağlanmasıdır. Bunun islam iktisadının ve eski Türk siyasi düşüncesinin bir esası olduğunu biliyoruz. islam lüksü israf kabul ederek yasaklamıştır. Devletin varlık sebebi halka hizmettir. Mesela Orhun Yazıtları'nda Bilge Kağan'a atfedilen "Yemedim yedirdim" ifadesi ile Osmanlı belgelerinde alınan iktisadi kararlara gerekçe olarak belirtilen "Allah'ın kullarının refahının sağlanması" ilkesi bunun bir yansımasıdır.

Bunun için ne Selçuklulardan ne de klasik Osmanlı döneminden günümüze ciddi bir saray kalmamakla birlikte halen kullanılan camiler, medreseler, kervansaraylar, imaretler, kütüphaneler, köprüler, su yolları vs. yapılar buna başka bir delil teşkil eder.

Osmanlı kültür ve iktisat sistemi, talep yönlü değil arz yönlüdür. Bu hem insan hem de toplum ve ekonomi için böyledir. Talebin artırılmasına dayalı bir sistem olan kapitalizm, Osmanlı sistemine bu yönüyle de yabancıdır. Klasik Osmanlı zihniyetine göre insan alıcı olmaktan önce verici olmalıdır. Yani bencil değil diğerkâm (altrüist) bir insan tipi ön plandadır. Bu insan tipinin oluşmasında ahi zihniyetinin rolünü vurgulamalıyız.
islam'ın bir ahlak ilkesi olarak ortaya koyduğu ve ahiliğin günlük hayata geçirdiği hizmet anlayışı böyle dayanışmacı bir toplum oluşturmayı hedef almıştır. İslam'la ilgili bir başka esas olan infak (harcama) olgusu bu arz yönlü toplumu oluşturmanın maddi yönünü teşkil eder.

Ekonominin görevi insan refahını artırmak olduğuna göre öncelikle piyasalarda yeterli mal bulunmalıdır. Arz yönlü (provizyonal) ekonomiden kastedilen budur. Refah, tüketicinin istediği malı ödeyebileceği fiyattan alabilmesi demek olduğuna göre, bunu gerçekleştirmenin ilk yolu, bu arz yönlü ekonomi zihniyetinin yerleşmesidir. Bunun için Osmanlı ekonomisi, kitlevi üretim fikrinin olmadığı bir ortamda, yüksek bir üretim potansiyeline sahipti. Yine bunun için ithalat, umumiyetle, kısıtlanmamıştı.

islami toplum ve mülkiyet telakkileri Türk-islam toplumlarında, bu arada, Osmanlı toplumunda sadece idari kademelenmeye dayanan farklı bir tabakalaşma oluşmasının en önemli sebebidir. islami anlayışa göre, toplumun bütün üyeleri yönettiklerinden sorumludur.

Yine vahdet veya tevhit (birlik) ilkesi "nizam-ı âlem" idealinin temelidir. Bu ideal, Türk-islam toplumlarında Batılı anlamdaki antagonizmaların ve dolayısıyla sınıflaşmaların ortaya çıkışını engellemiştir. Toprak gibi temel bir üretim faktöründeki devlet mülkiyeti ve sermayenin belli ellerde toplanmaması ilkesi bu yönde ortaya çıkabilecek eğilimleri zayıflatmıştır.

Osmanlı toplumunda günün güçlü vezirlerinin çocukları yönetici zümreye girebilmek için yetenekli olmak zorundaydılar. Birçok Batılı yazar, soy aristokrasisinin bulunmayışını devletin gücü olarak değerlendirir. Yine soyluluğun babadan oğula geçmediğini, aksine erdem ve iyi karakter sayesinde elde edilebildiğini gözlemlemişlerdir.

Yönetenlerle yönetilenler arasında bir sosyal seyyaliyet (akışkanlık, mobilite) vardır. Bu sayede reaya asıllıların sadrazamlığa yükselmesi istisna olmamıştır.

Osmanlı toplum ve ekonomisinin kapitalist gelişmenin dışında olmasının en önemli göstergelerinden biri de yerli bir burjuva sınıfının olmayışı, büyük özel servetlerin engellenişi idi. Tanzimat, mal güvenliği gerekçesiyle böyle bir sosyal zümrenin doğuşunu desteklemiştir. Yine zihniyet planında gelişme düşüncesi, gelenek düşüncesinin yerini almıştır.

Osmanlı Anadolu'sunda nüfus az ve -XVI. yüzyıldaki nüfus artışı hariç- durgun olduğu için ücretler yüksekti ve işgücü eksikliği vardı.

Osmanlılar kalifiye işgücüne büyük önem vermişlerdi. Osmanlı sanayi ve ticaret kesimlerinin çerçevesini oluşturan esnaf birlikleri rekabete değil işbirliği, karşılıklı kontrol, imtiyaz ve tahsis ilkelerine dayandığı gibi, bu ilkeler çalışma hayatının da esasını teşkil etmektedir. Bu şartlar altında iş ve çalışma hayatı belli bir disiplin altına alınmış, liberal­kapitalist sistemdeki gibi herkesin istediği mesleği, istediği yerde ve istediği şekilde yapmasına imkân verilmemiştir.

Osmanlı ekonomisinde bir işçi sınıfı olmadığı gibi, Sanayi Devrimi döneminde de bir işçi sefaletinden söz etmek mümkün değildir. Belki de Osmanlı ekonomisinde sanayi devriminin oluşmamasının sebeplerinden biri de ücretlerin nispi yüksekliğidir.

Gelir dağılımındaki adaletin göstergesi oldukça güçlü bir orta tabakanın varlığıdır. Bu kesim de ahilerin teşkilatlandırdıkları esnaf birlikleri ile ikta sistemi içerisinde yer alan sipahi ve köylülerden oluşan halktır.
Anadolu'da Selçuklu döneminden beri sanayi ve iç ticaret kesimleri fütüvvet ve ahilik ilkelerine dayalı esnaf birlikleri tarafından teşkilatlanmıştır. Bununla birlikte, bu geleneğin tarımda çalışanlar üzerinde ve kırsal kesimde etkili olduğu bilinmektedir.

Ahiler, Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda gaziler, abdallar ve bacılarla birlikte önemli bir rol oynamış olmalıdır. Osmanlı Devleti'ni kuranlar, Fatih Sultan Mehmet dahil ilk Osmanlı padişahları, ilk Osmanlı vezirlerinin çoğu hep ahi önderleri ve şeyhleridir.

Osmanlı Devleti'nin katiyetle kurulmasından sonra ahilik siyasi ve idari işlevlerini sadece esnaf birlikleri içerisinde sürdürmüştür. Böylece emekçilerin teşkilatlanması sınıfsal karaktere bürünmediği gibi devlet düzeninin mekanizmalarından birini teşkil etmiş ve bu teşkilat işçi ile işvereni aynı çatı altında birleştirmiştir.

Osmanlı esnaf birliklerinin mali, adli, idari ve iktisadi özerklikleri, Türk toplumunun "demokratik" vasıflarını aksettirmektedir. Tabiatıyla bunun Batı'nın sınıflı toplum yapısının bir sonucu olan demokratik kurumlarla ilgisi yoktur.

Yeniçerilerin orta sandığı denen vakıf statüsünde yardımlaşma sandıkları vardır. Esnafın sosyal güvenliğini yine vakıf statüsündeki esnaf sandığı sağlar. Avarız vakıfları köy ve şehir halklarının en önemli sosyal güvenlik kurumuydu. Tarım kesimindeki sosyal güvenlik, tımar sisteminin gerilemesiyle zayıflamış ve küçük çiftçi, XIX. yüzyıldaki bankacılık teşebbüslerine rağmen tefecilere bağımlı olmaya devam etmiştir. Tanzimat'tan sonra vakıf-sandıklar devlet denetimine alınmış ve günümüz sosyal güvenlik kurumları oluşturulmaya başlanmıştır.

Osmanlı ekonomisinin özellikleri zamanla esnekliklerini kaybetmiş ve yerini XIX. yüzyıl boyunca Batılılaşmaya dayanan yeni bir zihniyet ve yapıya bırakmıştır. Bu yeni süreç içerisinde referans kaynağı Batı olmuştur. Bu yüzden sosyal refah kavramının yerini kalkınma, güçlü bir orta tabaka fikri yerini, büyümenin motoru olacak bir avuç burjuvazinin oluşturulması, adil gelir dağılımının yerini servet temerküzü almıştır. Bununla beraber kültür farklılığı bu yeni zihniyet ve yapının da, Batılı anlamda, oluşmasına imkân vermemiştir.

 

Ahmet Tabakoğlu

Prof. Dr., Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler

Fakültesi, İktisat Tarihi